ใครที่ตามดูอีสปอร์ตมาสักพักน่าจะสังเกตได้ว่าเกมการแข่งขันทุกวันนี้เปลี่ยนไปเยอะมาก ทีมระดับโลกไม่ได้ซ้อมกันแบบเดิมอีกแล้ว เบื้องหลังผู้เล่นเก่งๆ แต่ละคนมีทีมงานที่นั่งดูตัวเลขกันทั้งวัน เพราะทุกการเคลื่อนไหวในเกมถูกบันทึกเป็นข้อมูลหมดเลย ตั้งแต่ตำแหน่งที่ยืน จังหวะที่กดสกิล ไปจนถึงเปอร์เซ็นต์ความแม่นของการยิงในแต่ละแมตช์ แล้ว AI ก็เข้ามาช่วยอ่านข้อมูลพวกนี้ให้กลายเป็นสิ่งที่มนุษย์เข้าใจและนำไปใช้ได้จริง
ข้อมูลในเกมมาจากไหนบ้าง
เกมอย่าง Dota 2, League of Legends หรือ Counter-Strike มีระบบเก็บสถิติในตัวอยู่แล้ว จบแมตช์หนึ่งก็ได้ข้อมูลออกมามหาศาล ทั้งจำนวนครั้งที่ปะทะกัน ทรัพยากรที่ทำได้ต่อนาที เส้นทางการเดินของผู้เล่นแต่ละคน รวมถึงไฟล์รีเพลย์ที่เอามาเปิดดูย้อนหลังได้ทีละวินาที ทีมอาชีพจะเก็บข้อมูลพวกนี้จากทั้งแมตช์แข่งจริงและเกมซ้อม แล้วส่งต่อให้นักวิเคราะห์ประจำทีมจัดการต่อ
สมัยก่อนงานพวกนี้ต้องใช้คนนั่งดูรีเพลย์ทีละเกม จดโน้ตกันเป็นชั่วโมง แต่พอปริมาณข้อมูลเยอะขึ้นเรื่อยๆ คนอย่างเดียวเริ่มไม่ไหว ตรงนี้แหละที่ AI เข้ามามีบทบาท
ทีมอาชีพเอา AI ไปใช้ทำอะไร
ลองนึกภาพว่าทีมหนึ่งกำลังจะเจอคู่แข่งในรอบตัดสิน สิ่งที่นักวิเคราะห์อยากรู้คือคู่แข่งชอบเล่นแบบไหน มีแพตเทิร์นอะไรซ้ำๆ บ้าง ระบบวิเคราะห์สมัยใหม่สามารถไล่ดูรีเพลย์เป็นร้อยเกมแล้วสรุปออกมาได้ว่า
- ทีมนี้ชอบเปิดเกมทางฝั่งไหนของแมป และเปลี่ยนแผนตอนนาทีที่เท่าไร
- ผู้เล่นคนไหนถูกโฟกัสแล้วฟอร์มตกชัดเจนที่สุด
- การเลือกตัวละครหรืออาวุธแบบไหนที่ทีมนั้นถนัดจนเดาทางได้
ตัวเลขพวกนี้ช่วยให้โค้ชวางแผนได้ตรงจุดขึ้นมาก แทนที่จะอาศัยความรู้สึกหรือความจำของคนดูเพียงอย่างเดียว บางทีมยังใช้ระบบติดตามฟอร์มของผู้เล่นตัวเองด้วย เช่น ดูว่าช่วงไหนค่าความแม่นเริ่มตก ซ้อมหนักเกินไปหรือเปล่า แล้วปรับตารางซ้อมให้เหมาะกับแต่ละคน
ฝั่งคนดูก็ได้ประโยชน์เหมือนกัน
ไม่ใช่แค่ทีมแข่งที่ได้ใช้ข้อมูล ฝั่งผู้ชมอย่างเราก็ได้ของดีไปด้วย เวลาดูถ่ายทอดสดจะเห็นกราฟเปอร์เซ็นต์โอกาสชนะขึ้นมาระหว่างเกม ตัวเลขนั้นมาจากโมเดลที่คำนวณจากสถานการณ์ในเกมแบบเรียลไทม์ ทำให้คนที่เพิ่งเริ่มดูเข้าใจได้ทันทีว่าตอนนี้ฝั่งไหนกำลังได้เปรียบ บางรายการยังมีสถิติเปรียบเทียบผู้เล่นแบบตัวต่อตัวขึ้นจอให้ดูก่อนเกมเริ่มด้วย ช่วยเพิ่มอรรถรสให้คนดูเก่าและช่วยให้มือใหม่ตามทันเร็วขึ้น
วงการเดิมพันอีสปอร์ตก็เป็นอีกกลุ่มที่พึ่งพาข้อมูลหนักมาก ราคาต่อรองที่เห็นกันไม่ได้ตั้งขึ้นมาลอยๆ แต่มาจากโมเดลที่ประมวลผลสถิติย้อนหลัง ฟอร์มล่าสุดของทีม ไปจนถึงข้อมูลผู้เล่นรายบุคคล แพลตฟอร์มใหญ่ที่เน้นด้านนี้โดยเฉพาะอย่าง Dafabet ทางเข้า จะมีสถิติและราคาที่อัปเดตตามสถานการณ์ของแต่ละแมตช์ให้ดูประกอบการตัดสินใจ ซึ่งเบื้องหลังก็คือระบบวิเคราะห์ข้อมูลแบบเดียวกับที่ทีมอาชีพใช้นั่นเอง
แล้ว AI เก่งขนาดแทนคนได้เลยไหม
ตอบสั้นๆ คือยัง ข้อมูลบอกได้ว่าเกิดอะไรขึ้น แต่บอกไม่ได้ทั้งหมดว่าทำไม เกมแข่งขันมีเรื่องของสภาพจิตใจ ความกดดันบนเวที และเคมีในทีมที่ตัวเลขจับไม่ได้ อีกอย่างคือเกมพวกนี้มีการอัปเดตแพตช์อยู่ตลอด สมดุลของตัวละครเปลี่ยนทีหนึ่ง ข้อมูลเก่าที่สะสมมาก็อาจใช้อ้างอิงได้น้อยลงทันที โมเดลที่เคยแม่นเมื่อสามเดือนก่อนอาจทายผิดในแพตช์ใหม่ก็ได้
ทีมที่ประสบความสำเร็จเลยไม่ได้เชื่อตัวเลขร้อยเปอร์เซ็นต์ แต่ใช้มันเป็นเครื่องมือประกอบการตัดสินใจของโค้ชและผู้เล่น สุดท้ายคนยังเป็นฝ่ายเลือกว่าจะเอาข้อมูลไหนไปใช้ และใช้ตอนไหน
มองไปข้างหน้า
แนวโน้มที่เห็นชัดคือเครื่องมือวิเคราะห์จะถูกลงและใช้ง่ายขึ้นเรื่อยๆ จากที่เคยเป็นของเฉพาะทีมใหญ่ ตอนนี้ทีมสมัครเล่นหรือแม้แต่ผู้เล่นทั่วไปก็เริ่มเข้าถึงเครื่องมือระดับใกล้เคียงกันได้แล้ว ใครที่อยากเก่งขึ้นก็เปิดดูสถิติตัวเองหลังจบเกมได้เลยว่าพลาดตรงไหน ช่องว่างระหว่างมือสมัครเล่นกับมืออาชีพในแง่ของการเข้าถึงข้อมูลจึงแคบลงทุกปี
อีสปอร์ตกับข้อมูลกลายเป็นของคู่กันไปแล้ว และใครที่เรียนรู้วิธีอ่านข้อมูลพวกนี้เป็น ไม่ว่าจะเป็นผู้เล่น โค้ช หรือคนดู ก็จะสนุกกับวงการนี้ได้ลึกขึ้นอีกหลายเท่า